blog

Czym jest układ endokannabinoidowy i jak działa?

System endokannabinoidowy (ECS) to złożony system sygnalizacji komórkowej, który został zidentyfikowany stosunkowo niedawno, bo dopiero na początku lat 90. XX wieku przez naukowców, którzy badali THC, czyli jeden z kannabinoidów. Rośliny konopi zawierają wiele związków, które działają jako fitokannabinoidy, jednym z nich jest CBD.

Badania nad układem tym cały czas trwają, aby eksperci mogli w pełni zrozumieć jego właściwości i sposób działania. Jak do tej pory wiemy, że odgrywa on istotną rolę w regulowaniu wielu funkcji i procesów, które zachodzą w organizmie, w tym sen, nastrój, poziom apetytu, pamięć, rozmnażanie i płodność. Nie jest on w jakiś sposób aktywowany, ale działa bez przerwy, nawet jeśli nie jest poddawany stymulantom zewnętrznym. Jak działa układ ECS? Obejmuje on trzy podstawowe elementy: endokannabinoidy, receptory i enzymy.

Endokannabinoidy

Endokannabinoidy są zwane również endogennymi kannabinoidami, które wytwarza nasze ciało. Do tej pory eksperci zidentyfikowali dwa endokannabinoidy, które zdają się mieć kluczowy wpływ na układ ECS, a są nimi anandamid (AEA) oraz 2-arachidonoylglyerol (2-AG). Pomagają one zapewnić płynne działanie funkcji wewnętrznych. Nasze ciało wytwarza je w razie potrzeby, przez co nie określa się standardowych poziomów dla każdego z nich.

Receptory endokannabinoidowe

Receptory endokannabinoidowe znajdują się w całym ciele. Wiążą się z nimi endokannabinoidy, które sygnalizują, że cały układ musi podjąć działanie. Istnieją dwa główne receptory. Receptory CB1 znajdują się w ośrodkowym układzie nerwowym, natomiast receptory CB2 znajdują się głównie w obwodowym układzie nerwowym, zwłaszcza w komórkach odpornościowych. Efekty, jakie przynosi łączenie się kannabinoidów z danym receptorem, zależą od tego, gdzie znajduje się receptor.

Kannabinoidy mogą celować w receptory CB1 w nerwie rdzeniowym, aby złagodzić występujący ból. Inne mogą wiązać się z receptorem CB2 w komórkach odpornościowych, aby zasygnalizować, że ciało doświadcza stanu zapalnego, na przykład w wyniku zaburzeń autoimmunologicznych.

Enzymy

Enzymy są odpowiedzialne za rozkład endokannabinoidów. Odpowiadają za to dwa główne enzymy: hydrolaza amidowa kwasu tłuszczowego, która rozkłada AEA oraz lipaza kwasu monoacyloglicerowego, która zazwyczaj rozkłada 2-AG.

Jakie są funkcje układu ECS?

Układ endokannabinoidowy jest bardzo skomplikowany, a eksperci niestety nie ustalili dokładnie, w jaki sposób on działa ani wszystkich jego potencjalnych funkcji. Jak do tej pory wiemy, że działa w takich procesach, jak:

  • apetyt i trawienie;
  • metabolizm;
  • chroniczny ból;
  • zapalenia i inne odpowiedzi układu odpornościowego;
  • nastrój;
  • nauka i pamięć;
  • funkcje poruszania się;
  • sen;
  • funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego;
  • modelowanie i wspieranie mięśni;
  • odbudowywanie i wzrost kości;
  • działanie wątroby;
  • funkcje układu rozrodczego;
  • naprężenie;
  • funkcje skóry i nerwów.

Wszystkie te funkcje przyczyniają się do homeostazy, która oznacza, że organizm ma zdolność samoregulacji procesów biologicznych. Mówiąc prościej, jest to umiejętność utrzymywania stałości parametrów wewnętrznych organizmu. Jeśli na przykład jakaś siła zewnętrzna, taka jak ból spowodowany urazem, zaburza homeostazę w organizmie, układ ECS uruchamia się, aby pomóc ciału powrócić do idealnego stanu. Utrzymanie homeostazy jest podstawową rolą układu ECS.

Jak na układ ECS oddziałuje THC?

Tetrahydrokannabinol, czyli THC jest jednym z głównych fitokannabinoidów, które otrzymuje się z roślin konopi indyjskich i innych jej odmian. Jest to związek wysoko psychoaktywny i powoduje odurzenie narkotykowe. Jego używanie wiąże ze sobą wiele degeneratywnych skutków jak na przykład pojawienie się psychozy lub jej wzrost czy utrata pamięci. Jego używanie i nabywanie w celach rekreacyjnych jest w Polsce zakazane.

THC wchodzi w interakcje z układem ECS, wiążąc się z receptorami na podobnej zasadzie, jak robią to endokannabinoidy. Jest skuteczny, ponieważ może się wiązać zarówno z receptorami z grupy CB1, jak i CB2. Dzięki temu jego stosowanie może przynosić wiele efektów ciału i umysłowi, niektóre bardziej pożądane niż inne. THC może na przykład zmniejszać ból i pobudzać apetyt, a w niektórych przypadkach powoduje paranoję i lęk.

Aktualnie trwają badania nad wytworzeniem syntetycznych kannabinoidów, które miałyby właściwości THC i oddziaływałyby z układem ECS, ale jedynie w korzystny sposób.

Jak CBD wchodzi w interakcje z układem ECS?

Kolejnym fitokannabinoidem, który można otrzymać z rośliny konopi, jest kannabidiol, czyli CBD. W przeciwieństwie do THC, CBD nie powoduje uniesienia i nie działa psychoaktywnie. Poza tym nie powoduje żadnych poważnych negatywnych efektów.

Interakcja, jaka zachodzi pomiędzy CBD a układem ECS, nie jest do końca znana. Naukowcy wiedzą, że nie wiąże się z receptorami CB1 i CB2 w taki sposób, jak robi to THC. Wiadomo natomiast, że zabiega on rozkładowi endokannabinoidów, co pozwala im mieć większy wpływ na ciało. Inni uważają, że CBD wiąże się z receptorem, który nie został jeszcze odkryty.

Chociaż szczegóły co do tego, jak działa, są nadal przedmiotem wielu dyskusji, badania sugerują, że CBD może pomóc niwelowaniu bólu, nudności i innych objawów, które mogą się wiązać z wieloma stanami.

Niedobór endokannabinoidów?

Niektórzy naukowcy są przekonani co do teorii, którą określa się jako kliniczny niedobór endokannabinoidów. Sugeruje ona, że niski poziom endokannabinoidów w ciele lub dysfunkcja układu ECS może przyczynić się do rozwoju wielu stanów chorobowych.

Artykuł z 2016 roku, przeglądający ponad 10 lat badań na ten temat, sugeruje, że teoria ta może wyjaśnić, dlaczego u niektórych osób rozwija się migrena, fibromialgia i zespół jelita drażliwego. Żaden z tych stanów chorobowych nie ma jeszcze swojej wyraźnej przyczyny. Często są również odporne na jakiekolwiek leczenie farmakologiczne i występują obok siebie. Jeśli okazałoby się, że ten kliniczny niedobór endokannabinoidów odgrywa jakąkolwiek rolę w tych schorzeniach, celowanie w układ ECS lub produkcję endokannabinoidów mogłoby pomóc w leczeniu tych chorób.

Układ endokannabinoidowy odgrywa bardzo dużą rolę w utrzymaniu stabilności wewnętrznych procesów, ale niestety nadal niewiele o nim wiadomo. W miarę, jak eksperci lepiej zrozumieją ten układ, mógłby on stanowić klucz do leczenia wielu schorzeń, które nie poddały się do tej pory leczeniu farmakologicznemu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *